ukryj
pokaż

Rejestracja do przychodni:

77 441 6004 - 05

77 441 6007 - 08

Rejestracja: Tomograf / Rezonans:

77 441 6154

e-mail: Mammografia przesiewowa

Home

 

Coraz więcej roślin w...nauce

„Ziołolecznictwo, biokosmetyki i żywność funkcjonalna” to potężna, ponad pięćsetstronicowa publikacja pod redakcją prof. prof. Iwony Wawer i Tadeusza Trziszki. Ukazała się na początku bieżącego roku nakładem Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Krośnie. Zawiera 40 publikacji naukowych i jest pokłosiem dwudniowej konferencji naukowej,  która odbyła się  w Krośnie w kwietniu ub.r.  Sam pomysł wyszedł z Polskiego Towarzystwa Zielarzy i Fitoterapeutów i jego prezesa dr n. biol. Henryka Różańskiego, niezwykle zaangażowanego w promowanie wiedzy o roślinach i ich leczniczych własciwosciach (zob. jego blog o roslinach), natomiast krośnieńska uczelnia oraz Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu podjęły się organizacji konferencji.
***
Referaty plenarne wygłoszone na konferencji:
1.    Mechanizmy działania leków roślinnych – prof. dr hab. Iwona Wawer, Warszawski Uniwersytet Medyczny
2.    Miłorząb japoński - dr hab. n. farm. Ilona Kaczmarczyk- Sedlak, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach
3.    Właściwości przeciwdrobnoustrojowe preparatów pochodzenia roślinnego – prof. dr hab. Adam Kaznowski, dr Edyta Konecka, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
4.    Biopreparaty z jaj – prof. dr hab. Tadeusz Trziszka, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu
5.    Wpływ ziołolecznictwa klasztornego na rozwój medycyny – dr o. Marcelin Pietryja, Klasztor Braci Mniejszych Franciszkanów w Katowicach- Panewnikach
6.    Analityka substancji bioaktywnych w żywności – prof. dr hab. Jan Oszmiański, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu
7.    Produkty tradycyjne i regionalne – dr inż. Maciej Oziembłowski, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu

***
Obecność utytułowanych prelegentów z ponad 20 uczelni oraz instytucji, profesorskie autorytety medyczne w składzie komitetu  naukowego, honorowe patronaty, udzielone przez marszałków województw podkarpackiego i dolnośląskiego oraz prezydenta Krosna, bez wątpienia potwierdzają rangę tego naukowego wydarzenia. Wygłoszone zaś referaty dają naukowy wyraz uznania roślin (choć nie tylko) za produkty, które karmią, zapobiegają chorobom, leczą i upiększają, a które ujęto w sześć zasadniczych tematów: Żywność funkcjonalna, Prozdrowotne działanie żywności,  Kosmetyki i suplementy pochodzenia roślinnego, Fitoterapia ludzi, Uprawa i przetwórstwo roślin leczniczych, kosmetycznych i dietetycznych oraz Przetwórstwo.
Krośnieńskie sympozjum to kolejny przykład na wyprowadzanie z lamusa przeszłości tematu niezwykłego, a mianowicie prozdrowotnych właściwości roślin. Wprawdzie w niektórych kręgach ciągle jeszcze owe właściwości są uznawane za zabobony i przesądy, ale na szczęście ich rola opiniotwórcza maleje z roku na rok. Dzieje się tak również dlatego, że to, co „potrafią” rośliny, to już nie tylko przekazy z pokolenia na pokolenie, to nie tylko przekonania niedużego grona fascynatów i pasjonatów, ale przede wszystkim wiedza, potwierdzana przez naukowców i ich badania. Czas najwyższy, aby tę wiedzę zgłębiał każdy z nas, choćby w zakresie podstawowym. I to od jak najmłodszych lat. Może dożyję czasów, kiedy trafi ona np. do podręczników szkolnych…
Pierwsze referaty, zamieszczone w omawianej publikacji, dotyczą jednak nie roślin, ale mięsa drobiowego, jako żywności funkcjonalnej. Mowa o produktach  spożywczych, „które oprócz wartości żywieniowej w ukierunkowany sposób oddziałują pozytywnie na funkcjonowanie organizmu”. Naukowcy z Uniwersytetu Przyrodniczego w Rzeszowie szczegółowo opisują walory odżywcze i dietetyczne produktów z drobiu oraz podpowiadają, w jaki sposób oraz po co warto wzbogacać pokarm kurcząt w odpowiednie  składniki, ważne dla zdrowia człowieka. Z tematem tym współgrają kolejne referaty, a mianowicie o zaletach odżywczych i dietetyczno-terapeutycznych mleka koziego tudzież  jego przewadze nad mlekiem krowim (wspólna praca badaczy uczelni w Krośnie i Politechniki Rzeszowskiej), oraz o właściwościach odżywczych jaj kurzych, ich zastosowaniu w dawnej oraz współczesnej medycynie, autorstwa  badaczy uczelni w Krośnie oraz Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu
***
Żywność funkcjonalna (nazywana także żywnością probiotyczną lub - jak w USA i Wielkiej Brytanii - nutraceutyczną):  żywność, która poza podstawowym zadaniem, jakim jest odżywianie, ma prozdrowotny - psychologiczny lub fizjologiczny- wpływ na ludzki organizm (np. obniża poziom cholesterolu, wzmacnia układ odpornościowy, przywraca równowagę mikrobiologiczną układu pokarmowego, wspomaga leczenie zespołu jelita drażliwego, działa przeciwzapalnie). Jej idea ma związek z filozoficzną tradycją Wschodu, w której nie dokonuje się wyraźnego rozróżnienia między pożywieniem a lekarstwem. Żywnością funkcjonalną musi być produkt otrzymany ze składników naturalnych, który ma udokumentowany klinicznie pozytywny efekt prozdrowotny (nie są więc żadne tabletki, suplementy odżywcze ani żadne inne środki farmaceutyczne). (cytat za Internetem)
***
Ale zaraz po wymienionych produktach badacze skupiają się na tematach mi bliższych. Bardzo interesujący, także z uwagi na profil naszego periodyku (m.in. profilaktyka nowotworowa) jest referat, bohaterką którego jest czarnuszka siewna (łac. Nigella sativa, inna nazwa- kmin czarny) przygotowany w Centrum Ziołolecznictwa Ojca Grzegorza Sroki w Żywcu przez lek. med. Krzysztofa Błechę.
Nasiona czarnuszki, o właściwościach leczniczych znanych od czasów Hipokratesa i Galena, powszechnie znane są ze swoich właściwości antyalergicznych (skuteczna przy lekkiej astmie, katarze siennym). Olej z czarnuszki jest przedmiotem badań wielu ośrodków naukowych świata. Udowodniono jego niebagatelną skuteczność przeciwzapalną, przeciwwirusową, przeciwgrzybiczą, przeciwpasożytniczą (z badań wynika, że hamuje wzrost 37 drobnoustrojów pasożytujących w jelitach, m.in. zwalcza tasiemca, dorosłe owsiki oraz ich jaja).
Czarnuszka ma też właściwości przeciwbólowe, jest pomocna w leczeniu i w profilaktyce cukrzycy (zawarty w oleju tymochinon powoduje spadek poziomu glukozy oraz wzrost wydzielania insuliny), choroby wrzodowej oraz refluksu żołądkowo-przełykowego. Jej nasiona i olej działają ochronnie na błonę śluzową żołądka w uszkodzeniach wywołanych przez alkohol.
Z niedawnych amerykańskich badań wynika także, iż działa antynowotworowo na raka trzustki a także jelita grubego u zwierząt laboratoryjnych (zmniejszała wyraźnie guzy nowotworowe u myszy). Mechanizm tego działania naukowcy upatrują m.in. w hamowaniu angiogenezy (rozwój naczyń krwionośnych, odżywiających guza), stymulacji układu odpornościowego, wywoływaniu apoptozy (obumierania  komórek nowotworowych). Okazało się także, że „komórki nowotworowe charakteryzujące się wielolekową opornością okazały się bardziej wrażliwe na tymochinon i ditymochinon zawarte w oleju czarnuszki niż popularny lek nowotworowy (…)”.
Tym niemniej „Należy pamiętać – zastrzega autor referatu  –że przedstawione informacje nie mogą być podstawą do rezygnacji z przepisanych przez lekarzy leków i zastąpienia ich kapsułkami zawierającymi olej z czarnuszki”.
W innym referacie skupiono się na roślinach, wchodzących w skład suplementów diety a stosowanych w tradycyjnej medycynie. Z przeprowadzonych przez autorki badań (dr Małgorzata Kostecka i Joanna Bolesławska z Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie) wynika, że wiedza społeczeństwa na ten temat nie jest zbyt rozległa (tu kłania się współpraca między lekarzem, farmaceutą i dietetykiem), no, może z wyjątkiem herbatek ziołowych na odchudzanie oraz preparatów z czosnkiem. Jeśli zaś idzie o typowe zioła na poprawę pracy układu pokarmowego (mięta, dziurawiec), czy w przeziębieniach (rumianek, czarny bez), to wiedza i stosowanie ich są u nas od lat na poziomie wystarczającym. Pamiętać jednak trzeba, że na świecie jest ok. 2500 gatunków roślin, uznawanych jest za lecznicze, z tego 400 rośnie w Polsce, a w praktyce stosowane jest ok. 200. Jest więc co poznawać, by z pożytkiem stosować...
Znajdujące się w roślinach substancje biologicznie aktywne mają niemały wpływ na zapobieganie chorobom. Są to m.in. witaminy, składniki mineralne, błonnik, fitozwiązki, jak polifenole i bioflawonoidy. Najlepiej poznane zostały związki fenolowe, w tym flawonoidy, których wyizolowano z roślin ok. 4 tys. Są one mocno zróżnicowane pod kątem działania biologicznego i leczniczego, a największe znaczenie dla człowieka mają takie związki jak: katechiny, proantocyjany, antocyjany i flawonole.
Flawonoidy mają silne właściwości przeciwutleniające, przeciwdziałają wrzodom żołądka i dwunastnicy, wywołanych stresem, lekami, alkoholem. Badania dostarczyły też wielu dowodów na ich aktywność przeciwnowotworową. Są ponadto zalecane w profilaktyce miażdżycy.
Występują m.in. w takich roślinach jak: żurawina, rokitnik, zielona herbata, soja, winogrona, czosnek, pomidory, kurkuma, burak ćwikłowy, ostropest plamisty i… kilku tysiącach innych.
Nie sposób w krótkiej recenzji omówić wszystkich referatów, ale warto nadmienić, że dotyczą one m.in. ogrodów ziołowych dawniej i dziś, właściwości leczniczych miodu, mniszka lekarskiego, wartości pokarmowej i przydatność żywieniowej siemienia lnianego, aloesu w lecznictwie i kosmetologii, olejków eterycznychw łagodzeniu depresji, roślin i ich wpływu na redukcję cellulitu, lnu jako zapomnianego dobra natury, gorczycy białej i czarnejw żywieniu i fitoterapii, prozdrowotnych i leczniczych właściwości słonecznika bulwiastego (zwanego też topinamburem), pieczywa żytniego z gryką, antocyjanów w truskawkach, wpływu ziołolecznictwa klasztornego na rozwój medycyny.
Będziemy do nich wracać na internetowych łamach.
Krystyna Raczyńska
***
Niniejsza recenzja jest jednocześnie zapowiedzią kolejnej, dotyczącej publikacji, która – jak zapowiada wydawca - ukaże się być może jeszcze w tym roku. Mowa o zbiorze referatów z tegorocznej, drugiej krośnieńskiej konferencji prozdrowotnej pt. "Medycyna naturalna w leczeniu i profilaktyce nowotworów". Odbyła się ona w pierwszej dekadzie maja br. a jej zadaniem, jak planowali organizatorzy, było m.in. przedstawienie aktualnej wiedzy na temat zastosowania w terapii i w profilaktyce nowotworów substancji pochodzenia naturalnego, podkreślenie znaczenia żywności funkcjonalnej w zapobieganiu chorobom nowotworowym, przydatności preparatów naturalnych w terapii wspomagającej leczenie nowotworów, potencjalnych właściwości onkostatycznych substancji pochodzenia roślinnego i zwierzęcego, interakcji i synergizmu suplementów diety i leków ziołowych z chemioterapeutykami onkologicznymi, badań in vivo i in vitro nad aktywnością przeciwnowotworową substancji naturalnych, preparatów naturalnych i zabiegów przyrodoleczniczych w pielęgniarstwie onkologicznym, aspektów etycznych i prawnych polecania preparatów i metod naturalnych o nieuregulowanym statusie w leczeniu nowotworów.(KR)

5-08-2014

Opolskie Centrum Onkologii w Opolu 

Opolskie Centrum Onkologii w Opolu jest samodzielnym publicznym zakładem opieki zdrowotnej. Zajmuje się diagnostyką i leczeniem wszystkich rodzajów schorzeń nowotworowych.

Opieką onkologiczną obejmuje wszystkich mieszkańców Opolszczyzny chorych na nowotwory, a także z województw sąsiednich. Co roku rośnie liczba pacjentów leczonych w Opolskim Centrum Onkologii.